🔴 SPEACIAL ARTICAL :  “ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆಯ ಕಳಂಕ ಇನ್ನೂ ಯಾಕೆ? ; ಮನಸ್ಸು ಬದಲಾದಾಗಲೇ ಸಮಾಜ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ”

🔵 SPECIAL ARTICLE :  “ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆಯ ಕಳಂಕ ಇನ್ನೂ ಯಾಕೆ? ; ಮನಸ್ಸು ಬದಲಾದಾಗಲೇ ಸಮಾಜ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ”

 

✍️  ಶಿವನಗೌಡ ನಾಯಕ, ಮಾಜಿ ಸಚಿವರು |ರಾಯಚೂರ

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನಡೆದ ಘಟನೆಯೊಂದು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ತುಂಬಾ ನೋವುಂಟು ಮಾಡಿದೆ. ಹಿರಿಯ ರಾಜಕಾರಣಿ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಖರ್ಗೆ ಅವರು ಆಗಸ್ಟ್ 8ರಂದು ಉತ್ತರಾಖಂಡದ ಹಲ್ದ್ವಾನಿಯ ರಾಮಲೀಲಾ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಎರಡು ದಿನಗಳ ಬಳಿಕ ಅದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ‘ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಹವನ’ ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಸುದ್ದಿ ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಗಂಗಾಜಲ ಸೇರಿದಂತೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳ ಮೂಲಕ ಸ್ಥಳ ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎನ್ನುವ ವಿಚಾರ ನಿಜಕ್ಕೂ ಆತಂಕಕಾರಿ.

ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯ ಬಂದು ಮಾತನಾಡಿದ ಸ್ಥಳವನ್ನು, ಆತ ದಲಿತ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವನು ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಮನೋಭಾವ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಉಳಿದಿದ್ದರೆ, ನಾವು ಎಷ್ಟೇ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಆಡಿದರೂ ಮನಸ್ಸಿನೊಳಗಿನ ಕತ್ತಲೆ ಇನ್ನೂ ಹೋಗಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಇದು ಯಾರನ್ನೋ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಅಥವಾ ವಿರೋಧಿಸುವ ಪ್ರಶ್ನೆಯಲ್ಲ. ಇದು ಮನುಷ್ಯನ ಗೌರವದ ಪ್ರಶ್ನೆ. ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿದ್ದು, ಸಂವಿಧಾನದ ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯದ ಮೌಲ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಧ್ವನಿ ಎತ್ತುತ್ತಾ ಬಂದಿರುವ ಹಿರಿಯ ನಾಯಕ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಖರ್ಗೆ ಅವರು ಈ ಘಟನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ನೋವು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿರುವುದು ಸಹಜ. ಅವರೊಬ್ಬರು ಮಾತನಾಡಿದ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಜಾತಿಯ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಶುದ್ಧೀಕರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆದಿದೆ ಎನ್ನುವ ಸುದ್ದಿ ಎಷ್ಟು ನೋವುಂಟು ಮಾಡಿರಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಊಹಿಸಬಹುದು.

ಬಸವಣ್ಣನವರು ಶತಮಾನಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಕೇಳಿದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇಂದಿಗೂ ನಮ್ಮನ್ನು ಕಾಡುತ್ತಿದೆ.
“ದಯವಿಲ್ಲದ ಧರ್ಮವದೆಯಾವುದಯ್ಯಾ?” ದಯೆ, ಕರುಣೆ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆ ಇಲ್ಲದ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಅರ್ಥವೇನು ಎಂಬುದನ್ನು ಬಸವಣ್ಣನವರ ವಚನ ಸಾರುತ್ತದೆ. ಧರ್ಮ ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಒಂದುಗೂಡಿಸಬೇಕೇ ಹೊರತು, ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಮನುಷ್ಯನಿಂದ ದೂರ ಮಾಡಬಾರದು.  ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸರಳ ಮಾತಿದೆ— “ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಮನುಷ್ಯನೇ ಮಿಗಿಲು.” ಜಾತಿ, ಮತ, ಪಂಥ ಇವೆಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮನುಷ್ಯತ್ವ ದೊಡ್ಡದು ಎಂಬ ಈ ಸತ್ಯವನ್ನು ನಾವು ಮರೆಯಬಾರದು.

ಈ ಘಟನೆಯ ಕುರಿತು ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಜೆ.ಪಿ. ನಡ್ಡಾ ಅವರು ಖಂಡನೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿ ತನಿಖೆ ನಡೆಸುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ ಎನ್ನುವುದು ಸ್ವಾಗತಾರ್ಹ. ತಪ್ಪು ಯಾರಿಂದ ನಡೆದಿದ್ದರೂ ತನಿಖೆಯಾಗಬೇಕು. ತಪ್ಪಿತಸ್ಥರು ಯಾರೇ ಆಗಿರಲಿ, ಕಾನೂನು ತನ್ನ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕು. ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆಯಂತಹ ಅಮಾನವೀಯ ಆಚರಣೆಗಳಿಗೆ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲೂ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ; ಸಮಾಜದಲ್ಲೂ ಜಾಗ ಇರಬಾರದು.

ಆದರೆ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಮಾತ್ರ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಕಾಡಬೇಕು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬಂದು ಇಷ್ಟು ವರ್ಷಗಳಾದರೂ, ಸಂವಿಧಾನ ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿ ಹಲವು ದಶಕಗಳು ಕಳೆದರೂ ಇಂಥ ಘಟನೆಗಳು ಏಕೆ ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ?
ಇದು ಖರ್ಗೆ ಅವರೊಬ್ಬರ ನೋವಲ್ಲ.ಇದು ಒಬ್ಬ ದಲಿತನ ನೋವಲ್ಲ.ಇದು ಮನುಷ್ಯತ್ವದ ನೋವು.

ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಆರೋಪ–ಪ್ರತ್ಯಾರೋಪ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸಹಜ. ಆದರೆ ಇಂತಹ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಷಯವನ್ನು ರಾಜಕೀಯ ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳದೆ, ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆಯ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಕಿತ್ತುಹಾಕುವ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲರೂ ಕೈಜೋಡಿಸಬೇಕು.
ನಾವು ದೇವಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಶುದ್ಧ ಮಾಡಬಹುದು. ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಶುದ್ಧ ಮಾಡಬಹುದು. ಆದರೆ ಮನಸ್ಸಿನೊಳಗೆ ಜಾತಿಯ ಕೊಳಕು ಉಳಿದಿದ್ದರೆ ಆ ಶುದ್ಧೀಕರಣಕ್ಕೆ ಏನು ಅರ್ಥ?

ಮನುಷ್ಯನ ಹೆಜ್ಜೆ ಬಿದ್ದ ಜಾಗ ಅಪವಿತ್ರವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಮನುಷ್ಯನ ಮನಸ್ಸು ಕೆಟ್ಟಾಗ ಮಾತ್ರ ಸಮಾಜ ಅಪವಿತ್ರವಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಘಟನೆಗಳು ಮತ್ತೆ ನಡೆಯದಂತೆ ಸಮಾಜದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಚಿಕ್ಕಂದಿನಿಂದಲೇ ಜಾತಿ–ಮತದ ಮೇಲು–ಕೀಳು ಕಲಿಸುವ ಬದಲು ಸಮಾನತೆ, ಸಹೋದರತ್ವ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆಯ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಕಲಿಸಬೇಕು. ಶಾಲೆ, ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ಸಮಾಜ—ಮೂರೂ ಕಡೆ ಈ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ನಿಭಾಯಿಸಬೇಕು.

ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಖರ್ಗೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ವೈಯಕ್ತಿಕ ನೋವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿಲ್ಲ. ಇಂತಹ ಮನೋಭಾವ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೂ ಎದುರಾಗಬಾರದು ಎಂಬ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ದೇಶದ ಮುಂದಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ನೋವು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ನೋವಲ್ಲ; ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ತಾರತಮ್ಯ ಅನುಭವಿಸಿದ ಜನರ ನೋವಿನ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಘಟನೆ ನಡೆದಿದೆಯೆಂಬ ಸುದ್ದಿ ಕೇಳಿ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ನೋವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಆ ನೋವು ಕೇವಲ ಬೇಸರವಾಗಿ ಉಳಿಯಬಾರದು. ಅದು ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಆತ್ಮಾವಲೋಕನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬೇಕು.

ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆ ಪುಸ್ತಕದ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸತ್ತುಹೋಗಬಾರದು; ಜನರ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ಸತ್ತುಹೋಗಬೇಕು. ಮುಂದೆ ಯಾರೇ ಆಗಿರಲಿ, ಯಾವ ಜಾತಿಯವರೇ ಆಗಿರಲಿ, ಯಾವ ಪಕ್ಷದವರೇ ಆಗಿರಲಿ—ಅವರ ಮನುಷ್ಯತ್ವಕ್ಕೆ ಗೌರವ ಸಿಗಬೇಕು. ಇಂತಹ ಘಟನೆಗಳು ಮತ್ತೆ ನಡೆಯದ ಸಮಾಜವನ್ನು ಕಟ್ಟುವುದು ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಹೊಣೆ.
ಜಾತಿಯ ಗೋಡೆಗಳು ಬೀಳಲಿ…
ಮನುಷ್ಯತ್ವದ ಸೇತುವೆಗಳು ಬೆಳೆಯಲಿ…
ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆಯ ಕಳಂಕ ಸಂಪೂರ್ಣ ತೊಲಗಲಿ.

✍🏻 ಶಿವನಗೌಡ ನಾಯಕ, ಮಾಜಿ ಸಚಿವರು |ರಾಯಚೂರ